Begrippen — Analyse, Insight & Storybook (canoniek)

Bron van waarheid voor de twee productwoorden. Alle andere docs verwijzen hiernaar; wijkt een tekst hiervan af, dan wint dit document. Bewust kort en in gewone taal (Systeem 1).

In één zin

De expert doet de analyse; ze toont zich als een Insight; het Storybook is de interactieve verdieping eronder.

• Analyse = een uitgewerkt inzicht in één scherpe vraag — het denkwerk en wat het oplevert. Níét de SQL eronder (dat is de batterij), níét de uitdraai (dat zijn de Insight/Storybook), maar het begríp zelf. Het is de inhoud/het werk, geen derde productwoord — en meteen het vak-woord waar finance van houdt. (Legacy-noot: de oude app noemde haar uitdraai “een analyse”; dat waren outputs. Die heten nu Insight/Storybook — “analyse” is bevrijd voor het denken.)
• Insight = hoe een analyse zich toont: een compacte conclusie die naar je toe komt — een kernzin (de kop; dít wordt gepusht, de 8-seconden-hook) plus minimale onderbouwing waar nodig (een kerncijfer, mini-grafiek, het signaal/de status). Een conclusie, geen document — en dus niet per se letterlijk één zin; de één-zin is de hook, niet de hele Insight.
• Storybook = de interactieve verdieping onder de Insight: doorvragen, de grondslag zien, met De Gids praten. Een doorvraagbare compositie van blokken. Het artikel/onderzoek.

Twee richtingen — niet verwarren (het hart)

De eerdere verwarring kwam doordat twee dingen door elkaar liepen. Houd ze uit elkaar:

1. Leesrichting — VAST. Voor de ontvanger is het altijd Insight → Storybook: de kop eerst, dan de interactieve verdieping — met de grondslag als diepste laag in het Storybook, geen apart derde product. De klant ziet dus twee dingen, niet drie. Dat is Systeem 1 → Systeem 2 (theoretisch-fundament-systeem1.md). Deze kant draai je nooit om.
2. Ontstaansrichting — BEIDE KANTEN OP. Hóé het gemaakt wordt, mag van twee kanten komen.

De twee ontstaansrichtingen

Insight → Storybook (een signaal dat om diepte vraagt). Er komt een insight binnen (kort, gepusht). Hij roept “waarom?” op. De bouwer zet dan een storybook klaar zodat de ontvanger kan doorgraven. De insight is het zaadje, het storybook de voorbereide verdieping. Niet elke insight krijgt er een — alleen als de diepte ertoe doet.

Storybook → Insight (een onderzoek dat om bereik vraagt). De expert werkt in een storybook (de werkbank). Er komt iets uit dat anderen moeten weten; dat wordt in één zin gedistilleerd en gepusht als insight. Het storybook is de bron, de insight het signaal dat vertrekt.

Het is een kringloop, geen pijplijn

Een insight baart een storybook, dat onderzoek baart nieuwe insights, enzovoort. Zo stapelt kennis — het compounding asset (anders dan een rapport dat veroudert).

Regels bij het vastleggen

• Bewaar de link (herkomst). Welke insight kwam uit welk storybook, en andersom. Dat voedt het vertrouwens-/auditverhaal én De Archivaris (lineage).
• Twee artefacten die elkaar voortbrengen — niet één ding met twee views. “Leiden tot” = spawnen.
• Klant-taal. Naar buiten zijn het beide producten: de Insight is de haak, het Storybook is de inhoud. Zeg tegen klanten niet “Storybook = werkruimte, Insight = product” — dat is interne build-taal en degradeert het Storybook.

Verhouding tot andere docs

• Klantverhaal / leesladder: visie-commercieel-positionering.md §2; website-plan.md (zoom-ladder).
• Build & mechanica (blokken, promotie, UI): financiele-analyse/verkenning/productvisie.md (“Twee producten…” — heeft de bidirectionele flow al). Open build-detail (mechanica, geen concept): landt een Insight als eigen Storybook of als pagina/blok in een bestaand (productvisie open-vraag).
• Mechanisme (waarom dit werkt): theoretisch-fundament-systeem1.md.
• Rollen: De Gids leest & legt uit; De Bouwer/De Redacteur bouwen & distilleren; De Archivaris bewaart de link (financiele-analyse/verkenning/ai-rollen-profielen-en-taken.md).